|
SRBI
U DIJASPORI
U PROŠLOSTI I SADAŠNJOSTI
( Tekst je
preuzet iz knjige “Srbi u dijaspori u prošlosti i sadašnjosti” autora Slavka Vejinovića,
Novi Sad 1999. god.)
[Povratak
na vrh strane]
NASELJA
U Severnoj i Južnoj
Americi, nakon II sv. Rata bilo je oko 17 000 naselja u kojima su
živeli (i sada žive) jugoslovenski iseljenici.
U SAD su veće naseobine Jugoslovena u Pittsburghu (oko 125 000);
u čicagu (oko 85 000); Clevelandu (oko 80 000); Detroitu (oko 30
000); New Yorku (oko 30 000); Garyu (oko 20 000); Milwaukeeu (30
000); Sant Louisu (oko 10 000); Cansas Cityu (oko10 000); New Orleansu
(oko10 000); San Franciscu (oko20 000);Los Angelesu (oko 30 000);
San Pedru (oko15 000); Portlandu (oko7 000).
U KANADI: U Vancuveru (oko2 000); Torontu (oko 15 000); Montrealu
(oko 1 000).
U JUŽNOJ AMERICI: Buenos Aires (oko 20 000); Rosariu (oko 5 000);
Antofagasti (oko3 000); Punta Arenas (oko 6 000); Santiagu (oko
5 000); Sao Paulo (oko 10 000); Montevideu (oko 5 000).
U AUSTRALIJI: najveće naseobine su u gradu Perth i okolini (oko
5 000); Sydneyu s okolinom (oko 4 000); Queenslandu (oko 4 000).
NA NOVOM ZELANDU: Auckland sa okolinom (oko 3 000); Dargaville sa
okolinom (oko 1 000); Kaitaia sa okolinom (oko 2 000); Wellingtonu
sa okolinom (oko1 000).
U AFRICI: ima oko 40 naselja sa jugoslovenskim iseljenicima. Najviše
u Južnoj Africi - 30 naselja. Od ukupnog broja iseljenika u Južnoafričkoj
republici (uniji) (oko 4 000); i u Egiptu (oko 4 000).
Računa se da je u Tursku do 1940. god. iselilo iz jugoslovenskih
zemalja oko 250 000 stanovnika, mahom muslimana, odnosno da ih je
bilo toliko, zajedno sa njihovim potomcima.
U EVROPI: ima oko 100 000 iseljenika: Nemačka (donedavno obe) (oko
150 000); Francuska (oko 30 000); Belgija (oko 10 000); Holandija
(oko 2 000); Luksemburg (oko 2 000); V Britanija (oko 10 000); i
ostale Austrija, CSR, Bugarska i Grčka (oko 10 000).
U AZIJI: osim u Turskoj, jugoslovenskih iseljenika ima i u Iranu,
Iraku, Siriji, Libanu, a ima ih i u Kini i Pakistanu.
[Povratak
na vrh strane]
ISTORIJAT
ISELJAVANJA
Velike istorijske seobe naroda pojave su masovnog preseljavanja
stanovništva, a posledice ratova među evroazijskim narodima bile
su: prebacivanje pobeđenih naroda na druge teritorije. Tako su u
starom veku potisnuti Jevreji iz Palestine, u Srednjem veku Mauri
s Iberiskog poluotoka, a u novije vreme Grci iseljeni iz Male Azije,
Nemci iz mnogih zemalja Istočne Evrope.
Verski progoni u Evropi, takođe su izazvali masovna iseljavanja
preko mora, npr.: francuskih protestanata (hugenota), irskih katolika,
engl. puritanaca; holandskih Bura u Južnu Afriku. Među masovna iseljavanja
ide i prebacivanje crnaca-robova iz Afrike u Ameriku i dr.
Znatnija pomeranja južnoslovenskog življa do 19. veka preseljavanjem
u druge oblasti (svoje zemlje) ili preseljavanjem izvan njenih granica
uglavnom su posledica DUGOTRAJNIH RATOVA I njima izazvanih PUSTOŠENJA,
GLADI I EPIDEMIJA.
Pravog prekomorskog iseljavanja iz južnoslovenskih zemalja nije
bilo u znatnijoj meri sve do tridesetih godina 19. veka. Postoje
samo svedočanstva o osamljenim (pojedinacnim) prekomorskim iseljenicima
iz primorskih gradova. Tek posle tog vremena dolazi do masovnijeg
iseljavanja. Osiromašeni seljaci sve više odlaze tamo gde ima slobodne
zemlje i gde, kao u Novom svetu, mogu povoljnije prodavati radnu
snagu.
Početkom 19.veka pojavljuje se i iseljavanje iz politickih razloga.
Tako su politicki i verski motivi bili odlučujući za iseljavanje
muslimana iz Bosne i Hercegovine, Sandžaka, Kosova i Metohije, i
Makedonije u Tursku.
Prvi Prekomorski iseljenici odlaze u Ameriku ponajviše iz Dalmacije
(koja je u to vreme bila naseljena većim procentom srpskog stanovništva).
Od osamdesetih godina 19.veka iseljavaju se u sve većem broju Slovenci
i stanovnici iz Severne Hrvatske. Najveći razmah, iseljavanje je
postiglo izmedu 1900. 1924, kada se iz jugoslovenskih zemalja iseljavalo
godišnje oko 40 000 ljudi. Tačan broj iseljenika se ne može precizno
utvrditi ni za taj period zbog nedovoljno razrađenih službenih statistika
u odnosu na nacionalnost.
U epohi kapitalizma nastaje poseban oblik iseljavanja uslovljen
specifičnim osobinama kapitalizma,- nagli industrijiski razvoj pojedinih
zemalja privlači stanovništvo siromašnih (zaostalih) zemalja, u
prvom redu SELJAKE I RADNIKE.
Pojedinačne selidbe javljaju se tek u novije doba. Kada je otkriven
Novi svet naslućivanje izvora za obogaćivanje i mogućnosti prosperiteta,
ali i pustolovni motivi, privlačili su koloniste. Iseljavanje se
vremenom kanališe (usmerava), svodi u organizovane forme, a evropski
narod postaje dominantan faktor u Novom svetu: Englezi u SAD; Francuzi
i Englezi u Kanadi; Španjolci u Srednjoj Americi; Španjolci i Portugalci
u Južnoj Americi; Englezi u Australiji i Novom Zelandu; Nemci i
Italijani raseljeni su po svim kontinentima, a isto tako i manji
narodi Severne, Srednje, Istočne Evrope i Mediterana. Iseljavanje
iz Evrope posle I sv.rata naglo se smanjuje zbog ogranicenja useljavanja
koje zavode SAD i druge prekomorske zemlje.
Prodor novčanog gospodarstva u selo izazvalo je prezaduženost, osiromašenje
i proleterizaciju sela. Iseljavaju se i radnici, ali i to su bili
osiromašeni seljaci koji su nakon kraćeg zaposlenja u gradu ostajali
bez posla. Njihov broj u odnosu na iseljenike seljake, u početku
je manji. Dok su se seljaci pretežno iseljavali u prekomorske zemlje,
radnici su pretežno išli na rad u Srednju i Zapadnu Evropu (Nemačka,
Francuska, Belgija).
Prvi politički iseljenici iz krajeva bivše Jugoslavije su rudari
iz Trbovlja, Zagorja i Hrastanika koji odupiru austrijskom kapitalističkom
iskorištavanju slovenske radne snage i organizuju prve štrajkove.
Ovi prvi politički iseljenici, iselili su se u Westfaliju.
Smatra se da je do 1956. god iz jugoslovenskih zemalja otišlo oko
1. 500 000 iseljenika. Hrvata 860 000; Srba 290 000; Slovenaca 350
000; Makedonaca 40 000; Crnogoraca 30 000. Podaci se odnose na neposredne
iseljenike ili njihove potomke. Raspoređenost po kontinentima, odnosno
delovima kontinenta:
· SEVERNA AMERIKA 1. 050 000
· SREDNJA AMERIKA 15 000
· JUŽNA AMERIKA 260 000
· AUSTRALIJA I NOVI ZELAND 30 000
· AZIJA 20 000
· AFRIKA 9 000
· EVROPA 200 000
Po
republikama SFRJ:
· SRBIJA I VOJVODINA 160 000
· CRNA GORA 30 000
· HRVATSKA 840 000
· SLOVENIJA 350 000
· BOSNA I HERCEGOVINA 50 000
· MAKEDONIJA 40 000
[Povratak
na vrh strane]
ISELJENIŠTVO
Pojam ISELJENIŠTVO u različitim zakonima različito je definisan.
Po zakonima predratne Jugoslavije (misli se na Jugoslaviju do II
sv. rata), iseljenikom se smatrao onaj državljanin koji je PUTOVAO
(što podrazumeva odlazak i povratak) u prekomorske zemlje radi ZARADE.
Kasniji zakoni ragulišu ovaj problem i sa stanovišta putovanja u
susedne i sve ostale zemlje-koje podrazumevaju inostranstvo.
Uopšte, ISELJENIKOM
se smatra svaki onaj koji napušta svoju zemlju TRAJNO ili PRIVREMENO
u nameri da traži posao , ili uopšte bolje životne uslove. To je
uglavnom bio cilj EMIGRACIJE(u opštem smislu).
EMIGRACIJA (lat. emigratio=iseljavanje iz zemlje)-označava iseljavanje
stanovništva iz jedne zemlje u drugu, ponajviše radi zarade, ali
takode i zbog političkih ili verskih progona.
Emigracija može biti privremena ili stalna, pojedinačna ili masovna,
dobrovoljna ili prinudna (izgnanstvo)-(ostracizam, progonstvo).
Emigracija
je vrlo stara pojava, a u novijoj istoriji naročito se razvila u
vezi sa otkrićem Amerike i drugih područja.
Najmasovnija emigracija vršena je iz Evrope u SAD.
Sve do početka XX veka države nisu ograničavale emigraciju ni imigraciju
(useljavanje), jedino su useljeničke zemlje preduzimale mere da
se zaštite od sumnjivih useljenika.
Posle I sv. rata, države počinju ograničavati useljavanje, naročito
u vreme ekonomskih kriza, ali i neke iseljeničke zemlje ogranicavaju
emigraciju gledajući u njoj opasnost za svoju nacionalnu odbranu.
Za vreme
bivše Austro-Ugarske vršena je jaka emigracija jugoslovenskog stanovništva.
U toku II sv. rata ogromna većina jugoslovenskih iseljenika simpatisala
je NOP, a posle rata aktivno učestvovala u pružanju pomoci za obnovu
zemlje.
Po završetku rata, mnogi naši iselkjenici vratili su se u otadžbinu.
Uzroci iseljavanja mogu se svrstati uglavnom u sledece kategorije:
1. EKONOMSKI, kao posledica PRENASELJENOSTI, ELEMENTARNIH
NEPOGODA (poplave, suše itd.) koje su onemogućavale dostizanje uslova
za preživljavanje, kao i EPIDEMIJE širih razmera;
2. POLITIČKI, progonstva zbog političkih neslaganja
ili dobrovoljno napuštanje zemlje zbog očekivanih posledica izazvanih
poltičkim neslaganjem. To je posebno bilo karakteristično za uvođenje
novih politickih sistema nakon pobede novih politickih snaga; državni
apsolutizmi nastali nastali formiranjem države ili u nekim kasnijim
fazama preobražaja društvenog i politickog sistema. Ovaj proces
je trajao početkom i tokom XX veka, kao pod uticajem stranih i moćnijih
sila, tako i promenama na južnoslovenskim prostorima;
3. VERSKI PROGONI, izazvani različitim verskim
orijentacijama, odnosno verskom pripadnošću i opredelenjem;
4. POSLEDICE RATOVA, izazvanih etnickim, verskim
i drugim nesuglasicama;
5. IZMENA STANOVNIŠTVA MEĐU DRŽAVAMA, nastalim
posebno nakon uobličavanja novih državnih teritorija u okviru granica
koje su uspostavljene na osnovu etničkih, ili nekih drugih razloga.
[Povratak
na vrh strane]
ZANIMANJA
Pretežan broj iseljenika naših iseljenika otišao
je u prekomorske zemlje bez ikakve stručne spreme zbog čega se tamo
zapošljavaju na najtžim i najslabije plaćenim poslovima. Tako su
npr. u Severnoj Americi glavna zanimanja naših iseljenika polovinom
19. veka bila pomorstvo i ribarstvo, a od 1848. kopanje zlata u
Kaliforniji.
Na početku intenzivnog iseljavanja osamdesetih godina devetnaestog
veka, veoma mali broj naših iseljenika vodi neku samostalnu trgovinu
ili zanatsku radnju. U SAD se tada iseljenici zapošljavaju uglavnom
kao nekvalifikovani rudarski, šumski i tvornički radnici, kao i
radnici u poljoprivredi. U poljoprivredi i ribarstvu zapošljavaju
se naročito iseljenici iz Dalmacije, posebno u razdoblju između
dva svetska rata.
Kvalifikovani
radnici, intelektualci i manji broj samostalnih privrednika javlja
se tek u drugoj ili trećoj generaciji. U
Kanadi, naši iseljenici rade u rudnicima, na gradnjama cesta i železnica,
kao šumski i poljoprivredni radnici, a od dvadesetih godina 20.
veka sve više se zapošljavaju u industriji. Kada je u Kanadi počelo
kopanje zlata, jugoslovenski iseljenici, uglavnom iz Like, odlaze
na rad u rudnike zlata, a zatim i u druge rudnike. Posle 1918. god.
Kanada je primala neše iseljenike kao radnike na privatnim farmama,
ali su i ovi prelazili na rad u šume, rudnike, tvornice, građevinarstvo.
U
Srednjoj i Južnoj Americi naši iseljenici su se najpre bavili pomorstvom
i poljoprivredom, a kasnije se zapošljavaju u rudnicima i tvornicama.
Poljoprivreda ostaje njihovo glavno zanimanje u Argentini, Čileu,
Brazilu i Meksiku.
U
Australiji naši iseljenici ponajviše rade u rudnicima, zatim u poljoprivredi
(duvan, pšenica, voće, povrće). Pored toga, znatan broj njih bavi
se ribarstvom, a dosta ih je bilo zaposlenih u građevinarstvu i
trgovini.
Na
Novom Zelandu prvi naši iseljenici su se zaposlili na močvarnim
poljima Severnog ostrva (North Island), na kopanju kaurigume koja
je upotrebljavana u proizvodnji linoleuma kao sirovina. Kako su
se rezerve kauri-gume sve više iscrpljivale, oni su se orijentisali
na druge privredne grane, u prvom redu ribarstvo i poljoprivredu.
Za
vreme gradnje Sueskog kanala, u Egipat je došao veći broj zidara
i drugih radnika. Jedan deo tih radnika ostao je u pomorskim službama
u Egiptu.
U
ostalim zemljama Afrike jugoslovenski iseljenici su bili uglavnom
rudari, poljoprivrednici, zanatlije i sitni trgovci.
Početkom
19.veka povremeno se zapošljava veći broj naših pomoraca u Turskoj,
uglavnom Dubrovčani, Bokelji i Pelješanci. Pomorci iz Gornjeg primorja
bave se zidarstvom, a Korčulanci brodogradnjom. Najveći broj iseljenika,
bosanski i drugi muslimani u Turskoj su uglavnom seljaci i zanatlije.
U
Iran su dolazili radnici i seljaci iz naših krajeva na izgradnju
željezničkih pruga i druge graćevinske radove, a slično je i sa
ostalim azijskoim zemljama, gde se jedan deo njih i trajno naselio.
U
Evropi, deo naših iseljenika radi ili kao rudari, ili kao tvornički
radnici, a mnogo manji broj kao poljoprivredni radnici.
U
nauci i umetnosti istakao se veći broj naših iseljenika: N.Tesla,
M.Pupin, Milisav Demerc, Enrik Suzalo, Ivan Meštrović, Louis Adamic,
Zlatko Balaković, Srđan Tučić, Zinka Kunc, Mija Slavenska i dr.
[Povratak
na vrh strane]
UDRUŽENJA
U
drugoj polovini 19. Veka, naročito od osamdesetih godina iseljenici
iz jugoslovenskih zemalja osnivaju potporna, dobrotvorna i prosvetna
udruženja. Prvo iseljeničko društvo u Severnoj Americi osnovano
je 17.11.1857. u San Franciscu pod imenom Slovinsko-Ilirsko bratsko
dobrotvorno društvo, (od 1923. Slovinsko-uzajamno i dobrotvorno
društvo). Drugo je osnovano u New Orleansu 1874. Pod imenom Sjedinjeno
slovinsko društvo od dobročinstva (pod kojim deluje i danas ?) 1881.
god. osniva se društvo Srpsko jedinstvo.
Potkraj
19. Veka ova društva se počinju ujedinjavati u saveze, pa je 1902.
god. osnovan Srpski savez u Chicagu.
Osnovan je ceo niz lokalnih socijalnih društava. 1930. god.
bilo je 16 takvih saveza i organizacija u svetu.
U
političkoj aktivnosti koju su američki iseljenici razvijali u korist
narodnooslobodilačkih težnji jugoslovenskih naroda isticalo se u
toku I sv. rata Jugoslovensko narodno veće, koje na dva velika iseljenička
zbora (u Chicagu 10-11.03.1915. i Pitcburgu 29-30.11.1916. god.)
poduprlo zahteve nacionalno potlaćenih Jugoslovena u Austro-Ugarskoj
monarhiji, i Jugoslovenska narodna odbrana u Južnoj Americi osnovana
u Antafagasti 02.05.1915, koja je isto to učinila na velikom zboru
delegata u Antafagasti 23.01.1916. god.
Prva
potporna organizacija jugoslovenskih iseljenika u Južnoj americi
osnovana je u Peruu 1874.god. – Slavjansko dobrotvorno društvo.
1882.god.
osniva se Društvo uzajamne pomoći, a 1903. god. Slavensko dobrotvorno
društvo.
Pored
kulturno-prosvetnih, dobrotvornih i potpornih društava i saveza,
osnovan je među jugoslovenskim iseljenicima i znatan broj političkih
organizacija.
Među tri
najveće potporne iseljeničke organizacije, pored hrvatske i slovenske,
spada Srpski narodni savez. Ove tri organizacije ispoljavale su
aktivnost na prosvetnom i kulturnom polju.
U većim naseobinama,
jugoslovenski iseljenici su podigli svoje domove. Tako u Severnoj
i Južnoj Americi postoje domovi u gradovima: Pitsburg, Chicago,
Clevelend, Detroit, Biloxi, Milwaukee, St. Louis, San Francisco,
San Pedro, Los Angeles, New York, Vancouver, Winnipeg, Toronto,
Lima, Antofagasta, Santiago, Punta Arensa, Buenos Aires, Rosario,
Montevideo, Sao Paulo. Pored ovih, podignuti su domovi naših iseljenika
i u drugim gradovima.
U Australiji je
1938. god. osnovan Savez jugoslovenskih iseljenika. Izdavao je svoj
list »Napredak«. Do 1946. god. u Savezu je bilo 116 prosvetnih,
potpornih i ostalih društava.
Na Novom
Zelandu prva iseljenička organizacija osnovana je 1927. god. – Jugoslovenski
klub, a 1930. god. Jugoslovensko dobrotvorno društvo.
U Kanadi prva iseljenička
organizacija datira iz 1903. god., a kasnije se osniva i Srpski
narodni savez.
U Johanesburgu
(Južna Afrika) osnovano je 1910.god. Jugoslovensko potporno društvo,
a 1914. god. Jugoslovenski dom.
I u Aziji (Tursoj,
Iranu, Kini) naši iseljenici su osnovali desetak društava.
[Povratak
na vrh strane]
POMOĆ
OTADŽBINI
Osim
pomoći svojim familijama u otadžbini, iseljenici su učestvovali
u mnogim akcijama za pomoć otadžbini. Prema službenim podacima Narodne
banke upućeno je u vremenu 1919-1940. Oko 17.5 milijardi din., odnosno
oko 290 mil. US $. Za vreme
I sv. rata, organizacje naših iseljenika materijalno su pomagale
maticu zemlju i vršile propagandu za njeno oslobađanje. Jugoslovenska
narodna odbrana u Antafagasti (Čile) i Jugoslovensko narodno veće
u Pitsburgu, aktivno rade na slanju finansijske pomoći i dobrovoljačkom
pokretu.
Računa se da je u to doba iz Južne Amerike poslato oko 48,
iz Severne 30, a iz Australije 10 miliona dolara.
Iz
Amerike je na Solunski front stiglo 15 000 dobrovoljaca.
Uoči
II sv. rata među našim iseljenicima je vladala podvojenost kao odraz
političkih prilika u Jugoslaviji. Međutim, razvoj ratnih događaja
potstiče stvaranje zajedničkih akcija za pomoć zemlji u borbi protiv
okupatora. U početku je ta pomoć bila različito usmerena – u odnosu
na različite oslobodilačke pokrete, a kasnije se priklanjaju narodnooslobodilačkoj
borbi i pomažu je.
Prvi
Sveslavenski kongres u Detroitu 1942. god. imao je opšti antifašistički
karakter. 1944. god. je osnovan Ratni pomoćni fond Amerikanaca jugoslovenskog
porekla u New Yorku. Fond organizaciono obuhvata predstavnike Narodnog
veća Hrvata, Srba, Slovenaca i Makedonaca, a proširivši svoju delatnost
i na druge američke građane i javne radnike, izmenio je svoje ime
u Američki odbor za pomoć Jugoslaviji,:
učestvovao je u svim
javnim manifestacijama prijateljstva prema NOB-u u sakupljanju pomoći.
Materijalna pomoć ovog odbora Jugoslaviji iznosila je 6 087 272
US $. Pored toga, postojala je i Američka zadruga za obnovu Jugoslavije
u New Yorku, sastavljena pretežno od Amerikanaca, prijatelja nove
Jugoslavije, koja je sakupila 808 350 US $. I mnoge druge organizacije
učestvovale su u slanju pomoći.
Računa
se da je pomoć naših iseljenika iz SAD i Kanade posle oslobođenja
iznosila ukupno 20 miliona dolara, a približno toliko i iz ostalih
zemalja.
NOVINARSTVO
Oko 1886.god. javljaju se prve naše novine u Americi.
Bila su to mala lokalna izdanja (pretežno u SAD i državama Južne
Amerike). Listovi su bili raznog političkog, socijalnog i verskog
karaktera. Često su se pojavljivali i nestajali.
U
Australiji su oni uglavnom glasila naprednih iseljenika. Pojedinih
godina pre I sv. rata pomažuće organizacije u SAD pokreću vlastite
organe na koje su obavezno bili pretplaćivani svi članovi. Pored
organizacijskih problema, redovno su obrađivala politička, kulturna
i druga pitanja.
NAPOMENA
Podaci
su korišteni prvenstveno iz:
1.
Enciklopedije leksikografskog zavoda,
2.
Enciklopedije Jugoslavije.
[Povratak
na vrh strane]
SRBIMA
MALA PLANETA
KOLIKO
NAŠIH ZEMLJAKA ŽIVI VAN GRANICA DOMOVINE VEROVATNO NIKO POUZDANO
NE ZNA
Prema nekim procenama, na
svaka dva Srbina u zemlji »delegirali« smo po jednog
u inostranstvo, što nas dovodi do brojke od četiri miliona naših
zemljaka koji su stigli čak i do najzabitijih kutaka Zemljine kugle
Danas sasvim sigurno nema kontinenta,
države, pa ni većeg grada na kugli zemaljskoj, gde ne živi barem
nekoliko Srba. Iako ne postoje dovoljno »čvrste« statistike, upućeni
tvrde da nas je u svetu četiri miliona. Dakle, na dva Srbina u našoj
zemlji (ima nas osam miliona u SRJ)
»delegirali« smo po jednog u inostranstvo.
SVE
U SLAVU NAUKE: U Njujorku postoji Teslin ugao
»NIKOLA
TESLA CORNER«
U svakom kutku planete, kažu naši ljudi koji mnogo putuju,
naćićete nekog ko će vam se obratiti na srpskom. I to kada se ponajmanje
nadate – u taksiju, otmenom restoranu, avionu, ali i u zabitim barovima
i seoskim krčmama, u divljini. Jer, ima nas svuda i radimo najneobičnije
poslove......
Prema nekim podacima, samo u Sjedinjenim Američkim Državama
ima oko 700 000 naših ljudi, dok Slavko Vejinović, autor knjige
»Srbi u Dijaspori« tvrdi da je taj broj čak dostigao milion.
U
AMERICI OD 1714
Iako neki podaci govore da je prvi Srbin na teritoriji SAD
bio Đorđe Šagić (kasnije Fišer), koji je tamo došao 1815. godine,
a tačno je da se prvi naš zemljak u tu zemlju doselio 1714. godine,
a zvao se Jovan Mišković.
Prvi srpski sveštenik u SAD bio je Sabestijan Dabović, a
prva crkva izgrađena je 1894. godine u Džeksonu i nosi ime svetog
Save.
Prvi list naših iseljenika zove se »Srbaobran« i postoji
već 95 godina. To su verovatno i najstarije novine Srba, budući
da su »vršnjak« »Politike«, koja je pravila pauze, dok »Srbobran«
izlazi neprekidno.
PRAVOSLAVLJE
SE NE ZABORAVLJA: U američkom
gradu Grejslejku nalazi se velika zgrada Bogoslovije
Među
mnogim istaknutim Srbima u svetu, svoje mesto u istoriji sigurno
su zauzeli Nikola Tesla i Mihajlo Pupin. Ni danas, međutim, nismo
bez predstavnika u eliti nauke i privrede.
Desu Tomašević »bije gla« da je najbolji biznismen među pripadnicima
lepšeg pola u SAD.
SPOMENIK
VELIKOM ČOVEKU: U Americi se nalazi grob
Mihajla
Pupina
BIVŠI GUVERNER OHAJA
Politički najmoćniji naš zemljak u svetu verovatno je Džorž
Vejinović, bivši guverner Ohaja, a sada senator u Sjedinjenim Američkim
Državama.
U Kanadi ima oko 350 do 400 hiljada Srba,(u Vankuveru na
primer 24 do 25 hiljada) a u zemljama Južne Amerike, pogotovo u
Argentini i Čileu, još oko 50 000. U Australiji ima oko 150 do 200
hiljada naših zemljaka, dok nas je na Novom Zelandu još oko 5 ooo.
Odavde nađi ljudi, kada staknu državljanstvo, kreću dalje po svetu.
U državama takozvanog »trećeg sveta« nalazi se još oko 50
000 naših ljudi. Tako nas ima dosta i na afričkom kontinentu, na
primer u Južnoafričkoj republici između 25 i 30 000.
NAMIBIJA
Srba ima i u Namibiji. Autor knjige »Srbi u dijaspori«,
gospodin Vejinović, saopštava da naš zemljek Dušan Vasiljević spada
u svetsku elitu proizvožača sortnog stonog vina u vansezoni – a
nastanjen je upravo u Namibiji.
EVROPA
U Evropi smo naročito koncentrisani, pa nas tako u Nemačkoj
ima oko 600 000, (samo u oblasti Badena ima 200 000 ljudi s jugoslovenskim
pasošem, od čega se 120 000 izjasnilo kao Srbi), mada postoji oko
720 000 ljudi sa jugoslovenskim pasošem, kako kažu neki izvori,
od čega je 120 000 Šiptara sa Kosova.
U Francuskoj živi
oko 120 000 naših iseljenika, u Švajcarskoj oko 60 000, a u Austriji
150 000 Srba.
Podaci govore da u zemljama Beneluksa živi između 30 i 50
hiljada naših ljudi dok ih je u Italiji oko 10 000, a u Skandinaviji
1 000.
Inostrani grad u kome
je nastanjeno najviše Srba je Beš. tamo živi preko 100 000 naših
zemljaka (mada se najvećim srpskim gradom, u inostranstvu, po nekim
podacima, smatra Čikago – različiti podaci od 100 do 250 hiljada
Srba).
Konkurencija Čikaga je uamnjena donekle činjenicom, što nas
tamo nema u velikom broju u samom centru, već na periferiji, koja
zahvata ogroman prostor.
Tu je i grad Geri, poznat kao najgušće naseljeni srpski grad
u SAD.
U
TEMIŠVARU SE NALAZI EPISKOPSKI DOM I SABORNA CRKVA
I u neposrednom okruženju Jugoslavije živi mnogo naših zemljaka.
Tako nas je u Rumuniji oko 50 000, a u Mađarskoj između pet i deset
hiljada, kao i u Albaniji. U Sloveniji nas je oko 50 000, dok u
Makedoniji živi između 90 i 100 hiljada. U Hrvatskoj se procenjuje
da je ostalo oko 150 000 Srba
Prestonica Bocvane,
Gaborone, takođe je, prema nekim saznanjima, interesantna za naše
zemljeke jer tamo nisu potrebne vize za Jugoslovene.
Podaci su korišteni iz teksta Zorana Nikolića, list »Večernje
novosti«
NAPOMENA:
Svesni činjenice da podaci o broju Srba u pojedinim zemljama i gradovima
u inostranstvu ne predstavljaju neko apsolutno činjenično stanje,
molimo sve naše zemljake koji nas prate preko interneta, da nam
dostave svoja saznanja. U svim takvim slučajevima, spremni smo korigovati
podatke izložene u ovom tekstu , na našu i radost svih konzumenata
naših internet sadržaja. Unapred se zahvaljujemo.
[Povratak
na vrh strane]
|
